Top 7 Retourmaterialen Voor Energiezuinige Daken

Retourmaterialen zijn dé oplossing voor energiezuinige daken. Ze besparen niet alleen kosten, maar verminderen ook bouwafval en CO2-uitstoot. Denk aan PIR-isolatiepanelen, gerecycled hout, en aluminium dakgoten. Deze materialen bieden uitstekende isolatie, lange levensduur en passen perfect in een circulaire bouwsector. Hier zijn de belangrijkste opties:

• PIR-isolatiepanelen (InSus): Hoogwaardige isolatie met lage kosten en een levensduur van 75 jaar.
• Gerecycled vurenhout: Sterk, duurzaam hout met CO2-opslag.
• EPS via Isobouw Return System: Lichtgewicht isolatie met hergebruik van restafval.
• Velux dakramen van gerecycled hout: Dakramen met FSC-certificaat en verlengde levensduur.
• Gerecyclede betonnen dakpannen: Betaalbare dakbedekking met lagere CO2-uitstoot.
• ROCKWOOL steenwol (Rockcycle): Isolatie die eindeloos recyclebaar is.
• Grøvik aluminium dakgoten: 100% gerecycled aluminium met een levensduur van 70+ jaar.

Deze materialen combineren kostenbesparing met een lagere milieu-impact. Kies slim en bouw toekomstbestendig.

1. Circulaire PIR-isolatiepanelen van InSus

Een opvallend voorbeeld van circulaire isolatie voor energiezuinige daken is het PIR-paneel van InSus. In hun fabriek in Duiven worden oude sandwich- en isolatiepanelen hergebruikt om nieuwe isolatie te maken. Deze installatie verwerkt maar liefst 1,5 vrachtwagen aan afval per uur en zet dit om in een gelijk volume aan nieuwe isolatie. Dit illustreert de belangrijke rol die InSus speelt binnen de circulaire bouweconomie.

Thermische isolatieprestaties (R-waarde)

Met een lambda-waarde van 0,022 W/m.K en een Rd-waarde van 4,50 bij een paneeldikte van 100 mm, voldoen deze panelen ruimschoots aan de ISDE-norm van minimaal 3,5. Dit valt binnen de normale waarden voor PIR-isolatie, die liggen tussen 0,019 en 0,027 W/m.K.

Kostenbesparing (€/m²)

De kosten voor deze panelen variëren van €6,45 per m² voor een dikte van 20 mm tot €20,04 per m² voor een paneel van 120 mm (prijspeil februari 2026). Extra besparingen zijn mogelijk doordat InSus gratis afvalinzameling aanbiedt, terwijl ander PIR/PUR-afval tegen concurrerende tarieven wordt opgehaald. Daarnaast worden de panelen op maat geleverd tot een lengte van 12.000 mm, wat zowel materiaalverspilling als installatietijd minimaliseert.

Duurzaamheid

"Your PIR-insulation does what it should do for at least 75 years: keep the heat inside." – InSus

De panelen hebben een levensduur van minimaal 75 jaar en zijn volledig recyclebaar. Na hun gebruiksperiode kunnen ze opnieuw worden verwerkt tot nieuwe isolatie, wat perfect aansluit bij de principes van de circulaire economie.

CO2-reductie

InSus-panelen hebben de laagste MKI-waarde (Milieukostenindicator) van alle PIR-leveranciers die zijn opgenomen in de Nationale Milieudatabase. Deze waarde geeft aan hoeveel kosten nodig zijn om de milieueffecten te compenseren. Door gerecyclede grondstoffen te gebruiken, wordt de energie-intensieve productie van nieuw PIR-schuim vermeden. Dit maakt de panelen tot een waardevolle bijdrage aan een duurzamere en energiezuinige bouwsector.

sbb-itb-343ebd0

2. Gecertificeerde Gerecyclede Vurenhout Balken

Gerecyclede vurenhout balken zijn een slimme keuze voor wie energiezuinige daken wil bouwen. Deze balken worden gewonnen uit sloopprojecten en staan bekend om hun uitstekende kwaliteit. Dit komt doordat hout van oudere, langzamer groeiende bomen een dichtere structuur heeft dan hout van snelgroeiende bomen. Laten we eens kijken naar de duurzaamheid, kostenvoordelen en milieu-impact van deze balken.

Duurzaamheid (jaren)

Deze balken hebben een eerste levensduur van 50 tot 100 jaar en kunnen daarna nog eens 75 tot 100 jaar mee. Voordat ze opnieuw worden gebruikt, worden ze zorgvuldig ontdaan van spijkers en thermisch behandeld. Dit proces beschermt het hout zonder gebruik van chemische middelen. Dankzij deze behandeling zijn ze perfect geschikt voor structurele toepassingen zoals dakconstructies.

Kostenbesparing (€/m²)

In de Nederlandse Milieuprestatie Gebouwen (MPG)-berekening krijgen gerecyclede balken een schaduwprijs van €0. Dit betekent dat ze als milieuneutraal worden beschouwd. De marktprijs is afhankelijk van het aanbod uit sloopprojecten. Door hun milieuvriendelijke karakter passen deze balken perfect binnen de circulaire bouwsector. Ze zijn al succesvol toegepast bij projecten zoals Eindhoven Airport en woningcorporaties zoals Area en BrabantWonen.

CO2-reductie

Gerecyclede balken behouden de CO2 die tijdens de groei van de bomen is opgeslagen. Dit voorkomt de uitstoot die normaal gesproken gepaard gaat met het kappen, transporteren en verwerken van nieuw hout. In MPG-berekeningen wordt dit materiaal als volledig CO2-neutraal beschouwd, wat een 100% reductie in milieukosten betekent.

3. Isobouw Return System voor isolatiematerialen

Het Isobouw Return System is een circulair programma dat EPS-restanten, zoals uitsnedes van SlimFix dakpanelen, volledig recycleert. Dankzij dit systeem wordt bouwafval omgezet in grondstoffen voor nieuwe isolatieproducten. Omdat EPS voor 98% uit lucht bestaat, levert het uitstekende thermische isolatie. Dit programma sluit naadloos aan bij de circulaire aanpak die al eerder werd besproken.

Thermische isolatieprestaties (R-waarde)

Een goede isolatiewaarde is essentieel voor een energiezuinig dak. Producten gemaakt met gerecyclede materialen uit dit systeem, zoals IsoFort spouwmuurisolatie, bieden dezelfde hoge isolatiewaarde als producten van nieuwe grondstoffen. De Eco50 Klik-vloerplaat, die minimaal 50% gerecyclede EPS bevat, levert thermische prestaties die gelijk zijn aan die van nieuwe materialen. Voor projecten met extra hoge eisen zijn er SlimFix-XT Passief elementen beschikbaar, die Rc-waardes tot 12,0 bereiken.

Kostenbesparing (€/m²)

Het systeem helpt ook om bouwkosten te verlagen. Door EPS-restanten te hergebruiken, vermijd je hoge kosten voor het afvoeren van isolatiematerialen naar stortplaatsen of verbrandingsinstallaties. Daarnaast bespaart het hergebruik van materiaal de energie die oorspronkelijk nodig was voor de productie, wat direct leidt tot lagere kosten.

Duurzaamheid (jaren)

Airpop® isolatie is vochtbestendig en behoudt zijn eigenschappen gedurende de hele levensduur van een gebouw. Dit maakt het een duurzame keuze, die de energiezuinigheid van het dak over tientallen jaren ondersteunt.

CO2-reductie

Door gerecyclede materialen te gebruiken in producten zoals de Eco50 vloerplaat wordt de CO2-uitstoot verminderd en het gebruik van fossiele grondstoffen beperkt. Hergebruik (R3 op de R-ladder) is zowel economisch als ecologisch voordeliger dan recycling (R8), omdat recycling extra energie vergt voor processen zoals versnipperen, persen en hersmelten. Aangezien de productie de grootste impact heeft op het milieu bij isolatiematerialen, verlaagt het retourprogramma direct de CO2-voetafdruk.

4. Velux dakramen van gerecycled hout

Velux maakt dakramen van hout dat volledig afkomstig is uit gebouwen die rond 1910 zijn gebouwd. Dit hout krijgt een tweede leven na 60 tot 100 jaar gebruik. In 2019 voerde Velux een proefproject uit in Eindhoven. De ramen hebben het FSC 100% Recycled-certificaat en voldoen aan dezelfde kwaliteitsnormen als de standaard Velux GGL-dakramen. Dit initiatief is een stap in de richting van een circulaire bouweconomie, met energiezuinige en duurzame daken als resultaat.

Thermische isolatieprestaties (R-waarde)

De ramen zijn gebaseerd op het IGU-50-type, wat ze geschikt maakt voor hoogwaardige renovaties. Het gerecyclede hout wordt zorgvuldig geselecteerd en getest op vochtgehalte om ervoor te zorgen dat het perfect hergebruikt kan worden. De isolatiewaarden van deze ramen zijn gelijk aan die van standaard Velux GGL-dakramen.

"There is no difference in the quality, performance or durability of a reclaimed timber roof window compared with a standard VELUX GGL roof window." – VELUX Group

Kostenbesparing (€/m²)

Dankzij het gebruik van gerecycled hout bespaart Velux 30% op nieuwe grondstoffen. Dit resulteert ook in een verbeterde MPG-score, met een schaduwprijs van €0.

Duurzaamheid (jaren)

Deze dakramen verlengen de levensduur van het hout met nog eens 30 tot 40 jaar. Kent Holm, Vice President Global Product Management bij Velux, benadrukt de waarde van dit project:

"The fact that we dared to try something new is what is important and what makes it even better is the environmental focus of this project." – Kent Holm, VELUX

CO2-reductie

Elk dakraam heeft een CO2-voetafdruk van ongeveer 105 kg CO2. Door het hout te hergebruiken, wordt de periode waarin CO2 in het materiaal wordt opgeslagen met 30 tot 40 jaar verlengd. In plaats van dat het hout wordt verbrand of gedowncycled, blijft het dus langer in gebruik. Dit benadrukt het belang van hergebruik voor zowel kostenbesparing als het verminderen van CO2-uitstoot.

5. Gerecyclede betonnen dakpannen

Gerecyclede betonnen dakpannen zijn een betaalbaar alternatief voor traditionele dakbedekking. Ze worden gemaakt van bouw- en sloopafval en behoren tot de meest milieuvriendelijke keuzes binnen de circulaire bouwsector. De mengsels voor deze dakpannen kunnen meer dan 75% gerecyclede materialen bevatten, zoals grove en fijne aggregaten. Dit product laat zien hoe afval kan worden omgezet in hoogwaardige dakbedekking, wat bijdraagt aan een toekomstbestendige en circulaire bouwpraktijk. Net als andere circulaire materialen zorgen deze pannen voor een duurzame én voordelige dakoplossing.

Kostenbesparing (€/m²)

Betonnen dakpannen kosten tussen de €25 en €40 per m², terwijl keramische dakpannen variëren van €35 tot €65 per m². Dit betekent een mogelijke besparing van €10 tot €25 per m². Daarnaast draagt een goed geïsoleerd dak met betonnen pannen bij aan lagere maandelijkse energiekosten en voorkomt het dure reparaties. Deze besparingen sluiten perfect aan bij de circulaire bouwfilosofie, net zoals andere gerecyclede materialen die in dit artikel worden besproken.

Duurzaamheid (jaren)

Hoewel gerecyclede betonnen dakpannen een levensduur van ongeveer 30 jaar hebben, tegenover de 50 jaar van keramische dakpannen, blijven ze sterk genoeg om zonnepanelen te dragen.

CO2-reductie

Naast kostenvoordelen en levensduur biedt dit product ook een aanzienlijke milieuwinst. Het recyclen van beton, stenen en tegels zorgt voor de beste milieuprestaties binnen bouw- en sloopafval. Door te kiezen voor gerecyclede betonnen dakpannen in plaats van afval te storten, worden de maatschappelijke kosten verlaagd, vooral door lagere externe milieukosten. Bovendien vermindert het hergebruik van betonafval de behoefte aan nieuwe grondstoffen en drukt het de CO2-uitstoot die gepaard gaat met nieuwe productie.

6. ROCKWOOL steenwol isolatie via Rockcycle

ROCKWOOL zet met het Rockcycle-programma een nieuwe stap in de richting van circulaire en energiezuinige oplossingen. Net als andere initiatieven in dit artikel draagt ROCKWOOL steenwol bij aan duurzamere dakisolatie.

Het Rockcycle-programma draait om een gesloten recyclingsysteem waarbij bouw- en sloopafval wordt omgezet in hoogwaardige isolatiematerialen. Dit systeem verzamelt steenwol van bouwplaatsen en verwerkt het tot nieuwe producten die dezelfde prestaties leveren als materialen gemaakt van nieuwe grondstoffen. Deze aanpak sluit perfect aan bij duurzame dakisolatie. Het programma is al beschikbaar in 24 landen en streeft naar uitbreiding naar 30 landen tegen 2030.

Thermische isolatieprestaties (R-waarde)

Een bijzonder kenmerk van gerecyclede steenwol is dat het zijn isolatiewaarde volledig behoudt, zelfs na meerdere recyclingrondes. Voor dakisolatie geldt een Rd-waarde van 3,8 als referentie voor goede thermische prestaties. Uit onderzoek van het Deense Technologische Instituut (DTI) in 2023 bleek dat ROCKWOOL steenwol, afkomstig uit Hangar 4 van de luchthaven van Kopenhagen, na tientallen jaren gebruik geen enkele achteruitgang vertoonde in thermische, akoestische of mechanische eigenschappen.

Levensduur

Naast uitstekende isolatiewaarden biedt steenwol ook een indrukwekkende levensduur. Het materiaal gaat minimaal 50 jaar mee zonder verlies van thermische weerstand, zoals vastgesteld volgens de norm BS EN 13162:2012+A1:2015. In 2024 verzamelde ROCKWOOL via Rockcycle 59.672 ton steenwol voor hergebruik, waardoor het materiaal eindeloos gerecycled kan worden zonder kwaliteitsverlies.

CO2-reductie

Het recyclen van steenwol draagt bij aan een CO2-reductie van bijna 10%, omdat het proces van re-smelten grotendeels wordt vermeden. In 2024 bestond 20,5% van de productie uit secundaire of niet-maagdelijke materialen.

"An additional benefit of recycling stone wool is that we are able to avoid re-melting some of the recycled wool, which means we can reduce carbon emissions by close to 10 percent" - ROCKWOOL Group

Deze aanpak maakt dakisolatie niet alleen duurzamer, maar ook efficiënter, en vormt een mooie overgang naar de volgende oplossing in dit artikel.

7. Grøvik gerecyclede aluminium dakgoten en regenpijpen

Grøvik Verk AS biedt een slimme oplossing die duurzaamheid en functionaliteit naadloos samenbrengt. Ze produceren dakgoten en regenpijpen van 100% gerecycled aluminium, specifiek ontwikkeld voor de zware kustklimaten van West-Noorwegen. Aluminium is eindeloos recyclebaar zonder dat het in kwaliteit achteruitgaat, en dat maakt deze producten zowel milieuvriendelijk als betrouwbaar.

Levensduur (jaren)

De levensduur van dakgoten speelt een grote rol in de duurzaamheid van een dak. De aluminium dakgoten van Grøvik hebben een bewezen levensduur van minstens 70 jaar. Installaties uit 1956 functioneren vandaag nog steeds perfect. Aluminium heeft een natuurlijke weerstand tegen roest doordat het binnen milliseconden een beschermende oxidelaag vormt. Dit geeft het materiaal een stijlvolle zilvergrijze uitstraling, zonder dat er extra coating nodig is. Daarnaast zijn de gootbeugels ontworpen om zware belasting tot wel 260 kg te dragen, wat ze ideaal maakt voor gebieden met veel sneeuw en ijs.

CO2-reductie (% vergeleken met nieuwe materialen)

De keuze voor gerecycled aluminium maakt een enorm verschil in de CO2-uitstoot. Bij de productie van gerecycled aluminium wordt 95% minder energie verbruikt in vergelijking met nieuw aluminium. Grøvik werkt bovendien met een volledig groene productielijn die geen uitstoot genereert, wat de ecologische voetafdruk nog verder verkleint. Het lichte gewicht van aluminium draagt ook bij aan lagere transportkosten, doordat het efficiënter vervoerd kan worden.

"Gjenvinning krever kun fem prosent av energien som kreves til å produsere aluminium for første gang."
– Grøvik Verk AS

Kostenbesparingen (€/m)

Naast duurzaamheid biedt Grøvik ook financiële voordelen. De kosten van aluminium dakgoten liggen tussen de €45 en €65 per meter, wat ze betaalbaar maakt voor energiezuinige bouwprojecten. Voor een standaardrijtjeshuis met 15 meter dakgoot bedragen de totale kosten doorgaans €340 tot €470, inclusief vervanging. Dankzij het lichte gewicht en de precieze afmetingen is de installatie snel en eenvoudig, wat de arbeidskosten verlaagt. Bovendien vereist aluminium nauwelijks onderhoud, in tegenstelling tot houten alternatieven die regelmatig geschilderd moeten worden.

Vergelijkingstabel

Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste eigenschappen van de besproken retourmaterialen, zodat je eenvoudig de opties kunt vergelijken.

PIR-isolatie springt eruit met een lage lambda-waarde, wat uitstekende thermische prestaties oplevert. Dit maakt het mogelijk om een slanker en energiezuiniger dak te realiseren. Voor nieuwbouwwoningen in Nederland geldt een minimale Rc-waarde van 6,3 m²K/W. Dit betekent in de praktijk dat er minstens 140 mm PIR-isolatie nodig is.

Elk materiaal heeft daarnaast zijn eigen voordelen, afhankelijk van de toepassing. EPS-systemen bieden bijvoorbeeld de laagste kosten, terwijl hergebruikt hout uitblinkt door CO2-opslag en vochtregulerende eigenschappen. Grøvik's gerecyclede aluminium is bijzonder duurzaam, doordat het 95% minder energie verbruikt dan nieuw aluminium, wat de impact op het milieu drastisch vermindert. Bovendien kan dakisolatie de energierekening met wel 30% verlagen.

Deze vergelijking laat zien dat retourmaterialen niet alleen goed zijn voor het milieu, maar ook financieel aantrekkelijk kunnen zijn. Hierdoor worden duurzame keuzes binnen de bouwsector steeds toegankelijker en logischer.

Conclusie

De zeven retourmaterialen laten zien dat energiezuinig bouwen prima samengaat met circulaire constructie. Door materialen zoals PIR-panelen, steenwol en gerecycled aluminium opnieuw te gebruiken, kun je niet alleen kosten drukken, maar ook afval verminderen.

Het hergebruiken van materialen bespaart op de energie die oorspronkelijk nodig was voor de productie, de zogenaamde 'embedded energy', en verlaagt de CO2-uitstoot. Zo vereist de productie van nieuwe steenwol temperaturen tussen 1.300°C en 1.500°C. Door retourmaterialen te gebruiken, kun je zulke energie-intensieve processen vermijden en direct bijdragen aan een lagere CO2-uitstoot.

Deze aanpak biedt niet alleen economische voordelen, maar is ook een milieubewuste keuze. Platforms zoals Retoertje.nl spelen hierin een sleutelrol door bouwers en renovatieprojecten toegang te bieden tot hoogwaardige retourmaterialen tegen scherpe prijzen. Het platform brengt vraag en aanbod samen van zorgvuldig geïnspecteerde materialen die vaak nog in uitstekende staat verkeren. Dit maakt circulaire bouwprojecten eenvoudiger en sluit aan bij de opkomst van 'urban mining', waarbij bestaande gebouwen worden gezien als een bron van materialen voor nieuwe constructies.

Kortom, het gebruik van retourmaterialen biedt niet alleen duurzaamheid, maar ook structurele betrouwbaarheid. Door bewust te kiezen voor hergebruikte materialen maak je renovaties niet alleen betaalbaarder, maar help je ook afval te verminderen en een circulaire economie te bevorderen. Elk geretourneerd dakraam, elke hergebruikte balk en elke gerecyclede dakpan draagt bij aan een duurzamere bouwsector, zonder concessies te doen aan kwaliteit of prestaties.

FAQs

Hoe weet ik of retourmaterialen veilig en betrouwbaar zijn?

Retourmaterialen worden vaak grondig gecontroleerd en getest voordat ze opnieuw te koop worden aangeboden. Let erop of het product in de originele verpakking zit en informeer bij de verkoper naar de uitgevoerde inspectieprocedures. Veel verkopers bieden een garantie of een retourbeleid aan, wat extra gemoedsrust kan geven. Twijfel je? Neem dan contact op met de verkoper om meer te weten te komen over de kwaliteit en betrouwbaarheid van het materiaal.

Welke dakisolatie past het best bij mijn woning (PIR, EPS of steenwol)?

Welke dakisolatie het beste is voor jouw woning, hangt af van verschillende factoren zoals beschikbare ruimte, budget en specifieke wensen. Hier zijn drie veelgebruikte opties om te overwegen:

• PIR: Dit type isolatie is dun en biedt een hoge isolatiewaarde per centimeter. Het is een uitstekende keuze als je beperkte ruimte hebt, bijvoorbeeld bij renovatieprojecten waar elke centimeter telt.
• Steenwol: Steenwol is onbrandbaar en heeft daarnaast goede geluidsisolerende eigenschappen. Dit maakt het een slimme optie als brandveiligheid of geluidsdemping belangrijk is. Houd er wel rekening mee dat het materiaal dikker is in vergelijking met andere opties.
• EPS (geëxpandeerd polystyreen): EPS is een betaalbare oplossing met een goede isolatiewaarde. Let wel op dat het minder brandveilig is dan bijvoorbeeld steenwol.

Je keuze hangt af van wat je belangrijk vindt: wil je ruimte besparen, meer brandveiligheid, betere geluidsisolatie of vooral een kostenbesparende oplossing? Stem je isolatiemateriaal hierop af.

Kom ik met retour-isolatie in aanmerking voor de ISDE-subsidie?

Ja, je kunt in aanmerking komen voor de ISDE-subsidie wanneer je gebruikmaakt van retour-isolatiematerialen. Deze subsidie is bedoeld om isolatiemaatregelen te ondersteunen die gebruikmaken van milieuvriendelijke materialen, zoals hout, hennep of vlas. Zorg ervoor dat je de specifieke voorwaarden controleert om te bevestigen dat jouw project aan de eisen voldoet.