Succesverhalen Van Hergebruikwinkels

Hergebruikwinkels in Nederland hebben in 2023 een enorme impact gehad op afvalvermindering en sociale werkgelegenheid. Met een omzet van €188 miljoen en 15,7 miljoen bezoekers laten de cijfers zien dat tweedehands winkelen niet langer een niche is, maar een bewuste keuze voor veel Nederlanders. Belangrijkste inzichten:

• Afvalreductie: 56% van de ingezamelde goederen werd direct hergebruikt, een stijging van 48% in 2022. Slechts 14% eindigde als restafval.
• Sociale impact: Werkgelegenheid voor meer dan 17.000 mensen, waaronder velen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
• Populaire producten: Textiel (27%), kleine huishoudelijke artikelen (24%) en meubels (13%).
• CO₂-besparing: Elke kilo hergebruikte goederen vermijdt één kilo CO₂-uitstoot.

Voorbeelden zoals Het Goed, Kringloopcentrum Stillema en Circular Craft Center Foenix tonen hoe hergebruik niet alleen afval vermindert, maar ook werkgelegenheid creëert en bijdraagt aan een circulaire economie. Nieuwe initiatieven, zoals reparatiewerkplaatsen en online platforms zoals Retoertje.nl, versterken deze beweging verder.

Met deze combinatie van milieudoelen en sociale inclusie zetten kringloopwinkels een belangrijke stap richting een circulaire economie tegen 2050.

Beste kringloop van Nederland?! Vintage & More in Zoeterwoude

sbb-itb-343ebd0

Case Study: Het Goed – Grootschalige Tweedehands Detailhandel

Het Goed is een van de grootste kringlooporganisaties in Nederland, met 30 vestigingen verspreid over het land [12, 13]. De organisatie hanteert een warenhuismodel om tweedehands artikelen te presenteren, waardoor de aantrekkelijkheid vergelijkbaar is met die van nieuwe producten. Dit maakt hergebruik toegankelijk voor een breed publiek. Daarnaast combineert Het Goed milieu- en sociale doelen door tweederde van het personeel te werven uit mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt [12, 13].

De missie van Het Goed, "werk maken door hergebruik", vormt de kern van al hun activiteiten. Goederen die worden ingezameld, worden zorgvuldig gesorteerd, gecontroleerd en geprijsd. Dit geeft de winkels een professionele uitstraling en zorgt voor een georganiseerde aanpak die bijdraagt aan hun succes.

Het Goed's Prestatiecijfers

De professionele werkwijze van Het Goed vertaalt zich in indrukwekkende resultaten. De organisatie meet haar impact zowel op circulair als sociaal vlak. In 2023 behaalde Het Goed een hergebruikpercentage van 88%. Dit betekent dat slechts 12% van de ingezamelde goederen als afval of via recycling wordt verwerkt. Jaarlijks zamelt Het Goed maar liefst 32 miljoen kilogram aan goederen in en trekt het ongeveer 3 miljoen klanten.

Wat betreft CO2-besparing hanteert Het Goed een eenvoudige maar effectieve benadering: elke kilogram hergebruik staat gelijk aan één kilogram minder CO2-uitstoot. Deze methode is gebaseerd op onderzoek van TNO. Dankzij deze aanpak heeft de organisatie in totaal 47 miljoen kilogram CO2-uitstoot weten te voorkomen. Dit onderstreept de belangrijke rol die Het Goed speelt in het verminderen van afval in de regio.

Ook financieel is de organisatie efficiënt. Slechts 3% van de totale uitgaven gaat naar afvalverwerking, terwijl 56% van elke verdiende euro opnieuw wordt geïnvesteerd in personeel en begeleiding. Met 1.960 medewerkers heeft Het Goed bovendien het hoogste PSO-certificaat (Prestatieladder Socialer Ondernemen) behaald, wat hun sociale betrokkenheid benadrukt.

Samenwerkingen met Merken

Naast indrukwekkende cijfers speelt samenwerking met merken een belangrijke rol in de strategie van Het Goed. Deze partnerships helpen de circulaire economie te versterken en een breder publiek te bereiken. In december 2025 vierde de organisatie een 10-jarig partnerschap met Berden. Begin 2026 ging Het Goed ook een samenwerking aan met Freetrailer, waardoor klanten gratis een aanhanger kunnen lenen voor het vervoeren van grotere aankopen. Deze initiatieven maken het eenvoudiger en aantrekkelijker om voor tweedehands producten te kiezen.

Case Study: Kringloopcentrum Stillema – Reparatiediensten en Werkgelegenheidsprogramma's

Kringloopcentrum Stillema, werkzaam in Ede en Veenendaal, combineert afvalvermindering met sociale werkgelegenheid door zich te richten op reparatie en hergebruik. Onder leiding van manager Roelf Jager verwerkt de organisatie jaarlijks indrukwekkende aantallen: 1.279.744 textielartikelen, 309.423 meubelstukken en 255.271 huishoudelijke items. Dit leidt niet alleen tot minder afval, maar heeft ook een positieve sociale impact. Stillema streeft naar een balans tussen maatschappelijke waarde en financiële stabiliteit. Zoals Jager het verwoordt:

"Ons primaire doel is niet om winst te maken, maar break-even is zeker het doel."

Reparatieprogramma's: Van Fietsen tot Elektronica

Om verspilling tegen te gaan, heeft Stillema verschillende reparatieprogramma's opgezet die producten een tweede leven geven.

• Carrière Fietsen: Dit initiatief, gestart in 2018, richt zich op het opknappen van gebruikte fietsen voor brugklasleerlingen uit gezinnen met een laag inkomen. In samenwerking met de gemeenten Ede en Veenendaal zorgt Stillema ervoor dat deze jongeren een goede start maken. Zoals Jager zegt:

  "De fiets legt de basis voor de mobiliteit van eerstejaarsstudenten en draagt zo een sterke steen bij."

• Textielreinigingsprogramma: Door industriële wasmachines in te zetten, worden gebruikte dekbedden gereinigd en opnieuw bruikbaar gemaakt in plaats van vernietigd. Jager legt uit:

  "Als we deze materialen kunnen reinigen, blijft de waarde behouden; goede dekbedden worden opnieuw gebruikt, terwijl kapotte exemplaren hergebruikt worden voor kussenvulling."

• Elektronicaprogramma: Met hulp van jonge medewerkers worden afgedankte apparaten gerepareerd, waardoor ze niet eindigen als e-waste. Daarnaast verwerkt Stillema jaarlijks 97.205 metalen items, die óf gerepareerd óf gerecycled worden.

Werkgelegenheid en Sociale Inclusie

Naast het herstellen van producten zet Stillema zich in voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De organisatie biedt werkplekken aan cliënten van zorgorganisaties zoals 's Heeren Loo, SiZa en Reijnaerde. Deze medewerkers leren praktische vaardigheden in reparatie, logistiek en verkoop, zowel achter de schermen als in de winkels.

Stillema werkt aan een ambitieus plan om een circulair ambachtscentrum op te zetten. Dit centrum zal niet alleen alle reparaties intern organiseren, maar ook nieuwe banen creëren en ruimte bieden voor vakopleidingen. Jager droomt van:

"Een groots circulair ambachtscentrum waarin bijvoorbeeld ook ruimte en plaats is voor training en opleiding."

Door samenwerkingen met onderwijsinstellingen zoals Wageningen University & Research, CHE en Dulon College biedt Stillema ook stages en praktijkervaring aan studenten. Deze studenten onderzoeken circulaire bedrijfsmodellen, wat bijdraagt aan zowel afvalvermindering als sociale inclusie in de regio.

Case Study: Circular Craft Center Foenix – Materiaalhergebruik en Vaardigheidstraining

Circular Craft Center Foenix in Apeldoorn combineert hergebruik van materialen met sociale reïntegratie. De organisatie verzamelt gebruikte goederen van inwoners in de gemeenten Apeldoorn en Voorst, knapt deze op wanneer nodig en verkoopt ze via kringloopwinkels. Daarnaast beheert Foenix een Regionaal Overdrachtsstation (ROS) voor wit- en bruingoed in Apeldoorn, Epe en Voorst. Deze aanpak draagt niet alleen bij aan de lokale circulaire economie, maar helpt ook om afval te verminderen.

Materiaalhergebruiksprogramma's

Het ROS richt zich op het hergebruik van witgoed, zoals wasmachines en koelkasten, en bruingoed, waaronder televisies en audioapparatuur. Door deze apparaten te repareren, krijgen ze een tweede of zelfs derde leven, wat de afvalberg flink verkleint. Bovendien zijn er inleverpunten waar bewoners hun gebruikte spullen kunnen afgeven, zodat deze direct in de circulaire keten worden opgenomen. Het sorteren en repareren van deze goederen biedt daarnaast praktische leerervaringen voor medewerkers die in opleiding zijn.

Vaardigheidsontwikkelingsprogramma's

Naast materiaalhergebruik biedt Foenix ook leer-werkplekken aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit omvat onder andere cliënten uit de reclassering, jeugddetentie en verslavingszorg. Deze trajecten combineren praktijkervaring met persoonlijke begeleiding en helpen deelnemers om weer deel te nemen aan de arbeidsmarkt. De functies variëren van technische taken, zoals monteur, tot logistieke rollen, zoals chauffeur, en administratieve functies, zoals telefonist of winkelmanager. De afdeling Personeel & Organisatie coördineert deze trajecten en biedt verschillende mogelijkheden voor reïntegratie en opleiding.

Resultaten en Lessen: Regionale Afvalreductieprogramma's

De casestudies van Het Goed, Stillema en Foenix laten zien hoe de Nederlandse hergebruiksector in 2023 indrukwekkende stappen heeft gezet. In totaal verzamelden BKN-winkels dat jaar 144 miljoen kilogram goederen, wat neerkomt op een gemiddelde van 785.000 kilogram per locatie. Het hergebruikspercentage steeg van 48% in 2022 naar 56% in 2023, terwijl slechts 14% van de ingezamelde goederen eindigde als restafval. Meer dan de helft van de goederen vond direct een tweede leven.

De impact op CO₂-uitstoot is eveneens groot. Elke aankoop van een tweedehands product bespaart gemiddeld 50% CO₂ in vergelijking met een nieuw product. Een goed voorbeeld hiervan is Het Goed Sittard: in het eerste jaar na opening verzamelden zij 785.000 kilogram materiaal, wat leidde tot een CO₂-reductie van 661 ton - vergelijkbaar met de jaarlijkse opname van 90.000 bomen. De sector verwelkomde in 2023 maar liefst 15,7 miljoen klanten en behaalde een totale omzet van €188 miljoen. Deze cijfers benadrukken de brede impact van de hergebruiksector.

Vergelijking van Prestaties Tussen Case Studies

Een belangrijke les uit deze voorbeelden is de nauwe verwevenheid van circulaire en sociale doelstellingen. Zoals Tanja Meeuwsen van BKN treffend zegt:

"Zonder circulaire activiteiten is er geen werk voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, en zonder die mensen geen circulaire doelstelling"

De groei van interne reparatiewerkplaatsen, van 22 naar 71 locaties, benadrukt de toenemende specialisatie en professionalisering binnen de sector. Deze cijfers en inzichten tonen aan dat het combineren van circulaire en sociale doelen niet alleen de afvalberg verkleint, maar ook maatschappelijke voordelen oplevert. Dit onderstreept hoe belangrijk het is om deze twee aspecten als één samenhangend geheel te benaderen.

Fysieke en Online Hergebruik: Retoertje.nl's Bijdrage

Fysieke kringloopwinkels richten zich vooral op het inzamelen van particuliere donaties, maar Retoertje.nl pakt een heel ander probleem aan: de enorme hoeveelheid retourzendingen. Wist je dat in Nederland maar liefst 13% van alle online aankopen wordt geretourneerd?. Veel van deze retouren blijven liggen in magazijnen of worden zelfs vernietigd. Hier speelt Retoertje.nl op in door zich specifiek te richten op retourproducten en overstock. Met een focus op hoogwaardige artikelen zoals huishoudelijke apparaten en meubels, geeft het bedrijf deze producten een tweede leven. Dit vormt de kern van hun circulaire aanpak.

Het Circulaire Economie Model van Retoertje.nl

Retoertje.nl biedt een breed assortiment van retourproducten aan, allemaal grondig gecontroleerd en tegen aantrekkelijke prijzen. Ieder product wordt zorgvuldig nagekeken: de functionaliteit wordt getest, ontbrekende onderdelen worden aangevuld, en kleine technische mankementen worden gerepareerd. Zo voorkomt Retoertje.nl dat waardevolle items eindigen als elektronisch afval. Dit is hard nodig, want Nederland exporteert jaarlijks ongeveer 226 miljoen elektronische producten als afval.

Transparantie is een belangrijk onderdeel van hun aanpak. Gedetailleerde foto's tonen eventuele kleine beschadigingen, zodat klanten weten wat ze kunnen verwachten. Dit vermindert niet alleen teleurstelling, maar ook het aantal secundaire retourzendingen. Het resultaat? Een retourpercentage van slechts 10%.

Het Online Platform als Aanvulling op Afvalreductie

Naast de traditionele kringloopwinkels biedt Retoertje.nl een digitale oplossing voor retourproducten. Door gebruik te maken van white-labeloplossingen, zorgt het bedrijf voor een professionele verwerking van deze producten. Dit online model sluit perfect aan op de fysieke kringloopwinkels.

Het systeem werkt als volgt: fysieke winkels creëren lokale werkgelegenheid, vaak voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, en bieden gemeenschappen directe ondersteuning. Tegelijkertijd richt Retoertje.nl zich op landelijke distributie en het beperken van commercieel afval door middel van gespecialiseerde reparaties en een breed bereik. Samen vormen ze een krachtig duo dat zowel lokale gemeenschappen versterkt als de nationale overgang naar een circulaire economie ondersteunt. Zo krijgen consumenten meer mogelijkheden om bewuste en duurzame keuzes te maken.

Conclusie: Hergebruikwinkels en Circulaire Consumptie

Het succes van initiatieven zoals Het Goed, Kringloopcentrum Stillema en Circular Craft Center Foenix laat zien dat hergebruikwinkels een cruciale rol spelen in een circulaire economie waar sociale en ecologische doelen samenkomen. Met ongeveer 250 locaties in Nederland verzamelen kringloopwinkels jaarlijks zo’n 144 miljoen kilogram aan goederen en bieden ze werk aan meer dan 17.000 mensen. Deze combinatie van milieuvoordelen en sociale impact maakt hergebruikwinkels tot sleutelfiguren in de overgang naar duurzamer consumentengedrag.

Volgens Tanja Meeuwsen bieden circulaire activiteiten ook werkgelegenheid voor mensen die anders moeilijk toegang hebben tot de arbeidsmarkt. Dit benadrukt hoe hergebruik niet alleen goed is voor het milieu, maar ook bijdraagt aan sociale inclusie. De groei van platforms zoals Retoertje.nl versterkt deze beweging door retourzendingen en overstock een tweede leven te geven. Terwijl traditionele kringloopwinkels zich richten op lokale gemeenschappen en particuliere donaties, vullen digitale platformen deze aanpak aan met innovatieve oplossingen voor bredere distributie. Dit is belangrijk in een land waar de gemiddelde Nederlander jaarlijks ongeveer 490 kilogram afval produceert en waar tweedehands aankopen gemiddeld 50% minder impact hebben op het milieu.

Consumentengedrag speelt een doorslaggevende rol in het succes van deze beweging. Met 14 miljoen klanten en een omzet van €125 miljoen in 2023 bewijst de hergebruiksector dat tweedehands aankopen niet alleen milieuvriendelijk, maar ook economisch aantrekkelijk zijn. Toch blijft het een uitdaging om consumenten te overtuigen van de voordelen van hergebruik boven recycling. Hergebruik behoudt de waarde en functionaliteit van producten met minimale energie, terwijl recycling meer verwerkingsstappen vereist.

De toekomst van circulaire consumptie hangt af van samenwerking tussen verschillende partijen. Fysieke winkels bieden werkgelegenheid en versterken lokale gemeenschappen, terwijl online platforms zorgen voor landelijke distributie en gespecialiseerde verwerking. Met de invoering van Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) op 1 juli 2023 krijgt deze beweging extra steun, wat een belangrijke stap is richting een volledig circulaire economie in 2050.

FAQs

Hoe wordt de CO₂-besparing van hergebruik berekend?

De CO₂-besparing van hergebruik wordt berekend door de milieu-impact van het herstellen, hergebruiken of vervangen van een product in kaart te brengen. Hier komen handige tools zoals de Eco Repair Score en de ARN CO₂-calculator om de hoek kijken.

Deze tools vergelijken de uitstoot die gepaard gaat met de productie van nieuwe onderdelen met die van gebruikte onderdelen. Zo krijg je een helder beeld van hoeveel CO₂ je kunt besparen door te kiezen voor hergebruik in plaats van nieuw.

Wat gebeurt er met spullen die niet direct verkoopbaar zijn?

Goederen die niet direct verkocht kunnen worden in kringloopwinkels of hergebruikcentra, worden zorgvuldig gesorteerd. Afhankelijk van hun staat worden ze óf gerecycled óf hergebruikt.

Neem textiel als voorbeeld: niet-verkoopbare kledingstukken worden vaak verwerkt tot nieuwe producten. Hout en andere materialen vinden hun weg naar de meubelindustrie, waar ze worden hergebruikt of omgezet in grondstoffen. Op deze manier krijgen deze materialen een tweede kans, wat niet alleen afval vermindert, maar ook bijdraagt aan een circulaire economie.

Hoe kan ik bijdragen aan hergebruik (doneren, kopen of meedoen)?

Er zijn eenvoudige manieren waarop je kunt helpen om hergebruik te stimuleren en afval te verminderen:

• Doneer spullen: Geef ongebruikte of overtollige spullen aan kringloopwinkels. Dit geeft ze een nieuwe bestemming en helpt afval te beperken.
• Koop tweedehands: Bezoek kringloopwinkels of hergebruikcentra en kies voor duurzame aankopen. Dit ondersteunt niet alleen hergebruik, maar ook initiatieven die zich inzetten voor minder afval.
• Word vrijwilliger: Zet je in bij kringloopwinkels of projecten die hergebruik promoten en maatschappelijke doelen nastreven. Jouw tijd en inzet maken een verschil.

Met deze acties help je direct mee aan een circulaire economie en een duurzamer toekomstbeeld.